Fróðleikur

Einkaskjöl eru mikilvægar heimildir, ekki síður en opinber skjöl og varpa oft annarri sýn á atburði og líf fólks. Dagbækur fólks eru einmitt mjög gott dæmi um það hvernig einkaskjölin bæta við og segja aðra sögu en þær eru afar ólíkar og bera höfundi sínum vissulega vitni.

Nýlega fengum við eftirfarandi bréf (nokkuð stytt): Komið þið sæl hjá Héraðsskjalasafninu á Akureyri. Ég hef í mínum fórum handskrifaða bók sem heitir „Saga Gagnfræðaskólans á Akureyri 1906 – samin af „Félagi Norðlenzkra Gagnfræðinga“ í Reykjavík.

Að þessu sinni drögum við fram söguna af Adoníusi kóngi hinum frækna, handrit sem skrifað var 1879 – 1880 og er 150 tölusettar síður. Ekki kemur fram hver skrifaði.

Að þessu sinni er skjalið frá okkur auglýsing um álfadans og brennu frá Íþróttafélaginu Þór.

Núna er komin þíða en um skeið hafa verið froststillur, með heiðskírum himni og litadýrð. Birtan hefur verið slík að það hefur jafnvel gleymst að núna er sá tími ársins sem dagarnir eru stystir og skemmdegismyrkur venjulega alls ráðandi. Sáum við þetta fyrir; var eitthvað sem gaf til kynna að núna um miðjan mánuðinn myndi veðrið breytast?

Dagur íslenskrar tungu hefur verið haldinn hátíðlegur síðan 1996. Af því tilefni birtum við handrit með ljóðinu „Tungan mín“ og er fyrsta erindið eftirfarandi:

Mjólkursamlag KEA tók til starfa árið 1928 og fljótlega vaknaði áhugi forsvarsmanna samlagsins á að nýta betur mysu, undanrennu og annað sem til féll við mjólkurvinnsluna. Með það í huga hófst undirbúningur að stofnun svínabús, sem helst átti að vera í nágrenni við Mjólkursamlagið. Eftir nokkrar tilraunir fékkst loksins leyfi til þess að reisa svínabú á erfðafestulandi sem KEA átti ofarlega á brekkunni, rétt norðan og ofan við gatnamót Þingvallastrætis og Mýrarvegar. Þetta var árið 1932 og sama ár var reit þarna allstórt svínabú, sem fékk heitið Grísaból.

Þegar breski herinn kom til Akureyrar leysti hann óvart eitt stærsta vandamál kaupstaðarins, atvinnuleysið.

Þeir komu til bæjarins með varðskipinu Ægi en Akureyringar höfðu vitað það í nokkra daga að þeir voru á leiðinni og bjuggust við hinu versta. Um bæinn gengu sögur, óvissan var mikil og vangaveltur ýmsar; hvernig yrðu þeir í háttum, mun koma þeirra leiða til loftárása og yrði konum óhætt? Svo komu þeir og dagurinn var 17. maí og árið 1940.

Árin 1940 – 1942 var starfandi á Akureyri, líkt og víðar á landinu, loftvarnarnefnd. Upphafið má rekja til þess að Sigurður Eggerz bæjarfógeti kallaði þá Steinn Steinsen bæjarstjóra og Gunnar Schram símstjóra sér til aðstoðar í nefndina. Nefndin kom saman til fyrsta fundar 11. júní 1940 og setti saman leiðbeiningar fyrir almenning og ræddi um staði sem nota mætti til skjóls ef til loftárása kæmi.